Wildlife

de rijkdom aan wild life in het Krugerpark is enorm Marjo Kruger 2012 466Een Nederlandse term die de betekenis van  dit Engelse begrip ‘wildlife‘ enigszins dekt, is naar mijn gevoel ‘ongerepte wildernis/natuur,’ met de nadruk op ongerept . Het roept de sensatie op van ongeschonden en vrij. Vrij van economische exploitatie en financiële uitbuiting door mensen. Een plek, waar de natuur volgens haar eigen regels leeft in overeenstemming met haar eigen noden en behoeften. In die vrijheid van exploitatie en uitbuiting blijkt de natuur en de daarin levende dieren dikwijls het best te gedijen. Hoe minder de mensenhand daarbij aanwezig is, hoe rijker die natuur zich ontplooit. Mensen lijken daar over het algemeen een dubbel gevoel bij te hebben. De een kan de natuur met rust laten en er van genieten. De ander wil die natuur temmen en uitroeien. De een voelt zich er thuis als in een oase van natuurlijke rust, ver weg van de ‘beschaafde’ en turbulente wereld. De ander mijdt die plekken vol onverwacht en onberekenbaar gevaar. De beloning voor het overwinnen van die angst voor het onbekende, is een ontmoeting met een ‘magische’ wereld van ongekende schoonheid. Onze dagelijks weersomstandigheden maken overigens, in al haar onberekenbare grilligheid, ook deel uit van de natuur

De zeeën en oceanen blijven over het algemeen tot nog toe gevrijwaard van menselijke invloed, afgezien van ( over- ) bevissing en de ‘plasticsoep‘. Woelige wateren zijn niet echt de habitat is van het ‘zoogdier’ mens. Verder zijn er weinig plekken op aarde die niet door mensenogen gezien zijn of door mensenhanden zijn aangeraakt en omgezet in cultuurgebied. Zelfs Antarctica is geen terra incognita meer. Het wordt meer en meer een bekende wereld, sinds er onderzoek stations en laboratoria gevestigd zijn. Voor verwende en goed betalende reizigers is de Zuidpool zelfs een vakantie bestemming geworden. De meest afgelegen plekken en plaatsen zijn vaak een uitdaging voor de ontdekkende menselijke geest. Een test voor zijn fysieke mogelijkheden of gewoon een avontuur om zijn nieuwsgierigheid te bevredigen. Bij dergelijke expedities hoeft men meestal niet te rekenen op comfort en gemak. De natuur is wreed voor avonturiers; onverschillig voor menselijke noden of behoeften.

precaire balans in de natuur

Bush walk in het Krugerpark, 11 januari 2011 - tijdens de bush walk blijkt de enorme rijkdom aan wildlife in het Krugerpark

Bush walk in het Krugerpark, 11 januari 2011

De ongerepte wildernis. Het is het onbekende – waar geen mens eerder zijn voetafdruk heeft achtergelaten – dat naar gevaar riekt en dat sommige mensen afschrikt, maar anderen juist aantrekt. De bewoners van dat onbetreden gebied tussen hemel en aarde zijn ‘de wilde dieren’, wildlife. Deze schepselen leven, wonen, planten zich voort en sterven onafhankelijk van de mens. Vreemd genoeg – in onze ogen – doen ze het vaak goed en juist beter zonder dat er zich maar één mens mee bemoeit. Deze wildernis wordt niet met rust gelaten, het is juist een terrein dat geëxploiteerd wordt. Het moet helaas in toenemende mate door mensen in bescherming te worden genomen …….. tegen mensen. Er is een categorie jagers, de stropers, scherpschutters, die uit zijn op hun prachtige vacht, hun exotische huid, kostbaar ivoor. De neushoorn wordt omgebracht om zijn hoorn, de walvis om zijn vlees. Hoe zeldzamer, des te meer worden deze dieren bedreigd worden. Zelfs in die mate dat ze bedreigd worden in hun voortbestaan en met uitsterven bedreigd worden. Niet alleen door stropers, maar ook doordat hun leefgebied opgeëist wordt voor bebouwing of anderszins voor exploitatie. Inzicht in de harmonische samenhang binnen de natuur en in de balans tussen natuur en cultuur maakt plaats voor kortzichtigheid. Hebzucht en winstbejag voeren de boventoon boven behoedzaamheid ten aanzien van het behoud van natuur.

Dit alles maakt een echt ongerepte en ongeschonden wildernis welhaast tot een uitzondering. Dat roept dan weer een heimwee op naar dat verloren paradijs. Een aards paradijs, dat vrijheid in zijn beste en onbedorven vorm vertegenwoordigt. Een natuurlijke vrijheid die de belofte aan het goede leven, zoals het in oorsprong bedoeld is, in zich draagt.  Deze paradijselijke wild life gebieden bestaan nog steeds op aarde.  Ze komen overal voor, omdat een ongerepte wildernis een natuurlijk fenomeen is. Vaak ook dichtbij. Tegenwoordig bestaat er gelukkig een tendens, deze gebieden te koesteren en te beschermen. Vogels – ook in Nederland – in het bos, in weilanden, langs rivieren en aan de kust maken allemaal deel uit van dat onnavolgbare verschijnsel, de natuur. De dassen op de Utrechtse Heuvelrug, de reeën, de vossen, de wilde zwijnen dat is allemaal wild life. Anders dan onze geliefde huisdieren is wild life ongetemd en dat komt wijdverbreid voor. Eigen aan de natuur is, dat zij zich geen wetten en regels op laat leggen. Er zijn nauwelijks grenzen aan de natuur die zich ongebreideld uitbreidt. Wild life rukt op in de steeds ‘cultuur-gebieden’, waar we ze liever niet willen hebben of zien. Zo lijkt het op een onophoudelijke strijd, die vraagt om een balans in evenwicht tussen natuur en cultuur. De mens heeft met haar groeiende wereldbevolking steeds meer behoefte aan ‘cultuur-gebieden’ en de natuur heeft zo haar eigen wetmatigheden.

natuur in cultuur gebracht

Op boerderijen, in dierentuinen en in reservaten worden dieren en natuur binnen cultureel aangepaste omstandigheden gehouden, bewaard en beschermd. De menselijke maat wordt toegesneden op de natuur. In onze hoog geciviliseerde westerse samenleving wordt de roep tegen uitbuiting en een protest tegen exploitatie van dieren steeds krachtiger. Er is steeds meer een moreel en ethisch gemotiveerde tendens waar te nemen, waarin dieren en de aarde zelf – met het oog op een gezamenlijk voortbestaan – een belangrijke waarde vertegenwoordigen. Kortzichtige economische motieven staan vaak lijnrecht tegenover morele overwegingen. De opvatting om een behoedzaam rentmeester te zijn voor de kostbare schatten der aarde, waartoe ook de dieren behoren, lijkt terrein te verliezen. Daarvoor komt een bewustzijn van evenwaardigheid in de plaats. Inzicht in een wederzijdse afhankelijkheid kan helpen om een evenwicht te zoeken in de natuurlijke expansie en de menselijke expansiedrift.

De foto links is genomen in MaholohoMaholoholo is is opvangcentrum voor verweesd en ziek wildlifelo, een opvangcentrum voor verweesde en zieke dieren. Het is een voorbeeld voor hoe mensen zich inspannen de natuur te behouden. Op boerderijen en de menagerieën houden we huisdieren: paarden, koeien en kalveren, varkens en geiten als een gecultiveerde natuur. De enkele schaapherder, die nog met zijn kudde over de heide zwerft en daarbij een half nomadisch bestaan leidt, bevindt zich zo’n beetje in een tussen gebied. Hij dwaalt over de ‘ongerepte wildernis’ tussen in cultuur gebrachte boerderijen.  Deze herders figureren in bijna van eenzelfde soort romantisch, nostalgische sfeer als een circus, dat de wilde dieren ons ter lering ende vermaak in de piste ten tonele voert. De dierentuin als menagerie van exotische dieren is van tamelijk recente datum: Tiergarten Schönbrunn, opgericht in 1752, geldt als oudste dierentuin ter wereld. Vandaag de dag functioneert de dierentuin als een tussenstation voor wild life; als behoeder van wildlife in een zoo als zorgtuin. De dierentuin transformeert van een tentoonstelling van exotische dieren in hokken naar een bijdrage aan het voorbestaan van de verscheidenheid in ons ecosysteem. Het circus lijkt nu steeds minder te passen in ons besef hoe we met wildlife om dienen te gaan.

Om de ongerepte wildernis in stand te houden werden al in een vroeg verleden natuurreservaten opgericht. Sri Lanka was volgens onbevestigde bronnen in de 3e eeuw v. Chr. het eerste land dat een natuurreservaat instelde. Drachenfels in Pruissen wordt als het eerste Europese natuurgebied beschouwd dat in 1836 onder bescherming werd genomen. Het Krugerpark is het eerste Afrikaanse wildreservaat en staat nog heel dicht in en bij de natuur. In feite is het natuur in zijn oorspronkelijke vorm, maar dan met een hek erom heen en rangers er bij, die de dieren in bescherming nemen tegen stropers en andere killers. Verder gaat in het Krugerpark de natuur ( nagenoeg ) volledig haar eigen gang. Het is een omheind domein voor wildlife, waar dieren in hun eigen leefomgeving overleven in al hun wilde vrijheid en natuurlijke pracht……………

rijkdom aan wild life in het Krugerpark

de rijkdom aan wildlife in het Krugerpark is enorm

Jacana op de neus van een nijlpaard – Krugerpark

De Grote Vijf is de naam voor de vijf grootste dieren die men graag voor de camera heeft: de olifant, de leeuw, de buffel, de luipaard en de neushoorn. De Grote Vijf is van oorsprong de benaming van de vijf diersoorten die het meest gevaarlijk waren om op te jagen. Deze benaming is dus een echo uit de tijd dat de jacht op groot wild populair was. De trofeeën jacht komt uit de tijd dat avonturiers nog bij het thuisfront indruk konden maken met een een leeuwenhuid of een kop van een neushoorn aan de muur in de rookkamer. De geur van deze bloederige jachtpartijen hangt nog steeds rond the Big Five. Nu gaan toeristen deze diersoorten met een camera ‘te lijf’.  Al deze dieren leven in Zuid-Afrika. Soms hoor je ook wel eens over De Grote Zes en De Grote Zeven praten. In dat geval horen de walvis en de witte haai er ook bij. Naast de Grote Vijf herbergt  Zuid-Afrika nog een grote rijkdom aan dieren, waaronder wrattenzwijnen, wilde honden, krokodillen, schubdieren, verschillende apensoorten, nijlpaarden, hyena’s, giraffen, jachtluipaarden, schildpadden, honingdassen, stekelvarkens, hazen, zebra’s, een aantal kleine katten, een groot aantal verschillende antilopen soorten, twee soorten gnoes, talloze vogels, waaronder struisvogels, watervogels en vele roofvogel soorten om de kleine reptielen, vlinders en insecten nog maar niet te noemen.

Enkele diersoorten zijn endemisch voor Zuid-Afrika, wat betekent dat ze nergens anders ter wereld voorkomen. Een voorbeeld is de met uitsterven bedreigde hottentothaas, die enkel in de Karoo, een halfwoestijn in de Zuid-Afrikaanse Kaapprovincie, voorkomt.

varen op een nijlpaard

Soms duiken er opmerkelijke wildlife verhalen op, waarbij wildife toch anders gedefinieerd dient worden dan men dat over het algemeen doet. Zo is het er sprake van een uitzonderlijke relatie tussen het nijlpaard Africa uit Kameroen en zijn ‘vriendje’ Souaïbou. Klik hiervoor op varen op een nijlpaard.

wild life reservaten in Zuid-Afrika

Behalve het bekende Krugerpark zijn er nog tal van andere grote en minder grote, maar zeker zo boeiende wildlife parken en reservaten in het land: het Agulhaspark, het Augrabiespark, het Karoopark, Rietvlei Nature Reserve, de Parken van Tshwane en Natuurreservaat Mpofu, dat onderdeel is van Eastern Cape Parks.